Aleksey Navalnı

Aleksey Navalnı
rus. Алексей Анатольевич Навальный
Alexey Navalny (cropped) 2.jpg
partiya rəhbəri[d] (Gələcək Rusiya Partiyası[d])
2013
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 4 iyun 1976(1976-06-04)[1] (45 yaş)
Doğum yeri
Partiya
  • Gələcək Rusiya Partiyası[d][3]
Təhsili
Elmi fəaliyyəti
Elm sahəsi siyasət[6], hüquqşünaslıq[7], siyasətçi, hüquqşünas

Təltifləri Gold Play Button Silver Play Button
İmzanın şəkli
navalny.com
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Aleksey Anatolyeviç Navalnı (rus. Алексей Анатольевич Навальный; 4 iyun 1976[1], Butın[d], SSRİ[2]) — Rusiyada fəaliyyət göstərən Korrupsiya ilə Mübarizə Fondunun (KMF) qurucusu, müxalifət lideri.[8]

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

1976-cı il iyunun 4-də Moskva vilayətində doğulub. Rusiya Xalqlar Dostluğu Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib, Rusiya Hökuməti yanında Maliyyə Akademiyasında, ABŞ-ın Yel Universitetində də təhsil alıb.[9]

2000-ci ildən ictimai-siyasi fəaliyyətlə məşğuldur. Rusiya Birləşmiş Demokrat Partiyasının ("Yabloko") müxtəlif strukturlarına rəhbərlik edib, korrupsiyaya qarşı mübarizə aparan Moskvalıları Müdafiə Komitəsinin rəhbərlərindən olub, "DA!" gənclər hərəkatının, "Xalq" hərəkatının yaradıcılarındandır. Gələcək Rusiya Partiyasının (yaxud Tərəqqi Partiyası) lideridir.[9]

Dövlət başçısı Vladimir Putinin ən sərt əleyhdarı kimi ad çıxaran Aleksey Navalnı 2013-cü ildə 5 il, 2014-cü ildə 3 il 6 ay müddətinə şərti həbs cəzasına məhkum edilib. Dəfələrlə inzibati həbs cəzası alıb.[9]

Zəhərlənməsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

20 avqust 2020-ci il tarixində Navalnı Rusiyanın Tomsk şəhərindən paytaxt Moskvaya qayıdarkən qəfildən halı pisləşib. Təcili Omsk xəstəxanasına yerləşdirilən müxalifətçi komaya düşüb.[8] Rusiyada Navalnıya maddələr mübadiləsinin pozulması diaqnozu qoyulub. Omsk xəstəxanasının baş həkiminin müavini Anatoli Kaliniçenko bildirib ki, xəstənin orqanizmində zəhər, yaxud zəhərlənmənin əlamətləri aşkarlanmayıb. Yaxın ətrafı isə Navalnının zəhərləndiyinə inanır. Avqustun 22-də səhər saatlarında onu Almaniyanın "Charite" xəstəxanasına yerləşdirdilər.[10] Orada aparılan klinik araşdırmaların nəticələri Aleksey Navalnının xolinesteraza inhibitorları qrupundan olan bir maddə ilə zəhərləndiyini göstərir. Aleksey Navalnı süni komaya düşüb, onun vəziyyəti ağır olsa da, həyatı üçün kəskin təhlükə yoxdur. Həkimlər zəhərlənmənin ağırlıq dərəcəsinin hələ müəyyən edilmədiyini və onun siyasətçinin orqanizmində hansı izləri buraxacağını dəqiqləşdirə bilməyiblər.[11] Avqustun 28-də “Charite” klinikasının ekspertləri Rusiya müxalifəti liderinə qarşı döyüş təyinatlı zəhərləyici maddənin tətbiq edildiyi qənaətindən çıxış edərək Almaniya ordusunun Münhendə yerləşən qapalı toksikoloji və farmakoloji labartoriyasından kömək istəyiblər. Həmin laboratoriyada Almaniyanın zəhərlər və döyüş təyinatlı kimyəvi zəhərləyici maddələr üzrə ən yaxşı mütəxəssisləri işləyir. Sorğu həm də Böyük Britaniyanın Port-Daunda yerləşən, bioloji və kimyəvi silahlar üzrə araşdırma Mərkəzinə də göndərilib.[12]

Həbsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Rusiyaya qayıtdıqdan sonra (2021)


Yeni seçilmiş prezidentin müşaviri Jake Sullivan dedi:

Kremlin Navalnını təqib etməsi təkcə insan haqlarının pozulması deyil, həm də səslərinin dinlənilməsini istəyən ruslara meydan oxumaqdır.

Böyük Britaniya, Fransa və İtaliyanın rəsmi şəxsləri və Avropa Şurasının prezidenti Charles Michel də Navalnının sərbəst buraxılmasını tələb etdilər. İngiltərə hökuməti Navalnının tutulması ilə əlaqədar dərin narahatlığını dilə gətirdi. Rəsmi açıqlamada Navalnının zəhərlənməsi barədə də deyilir:

Rusiya hakimiyyəti bu dəhşətli cinayətin qurbanını təqib etmək əvəzinə, kimyəvi silahların Rusiya torpaqlarında istifadəsinin necə mümkün olduğunu araşdırmalıdır.

Avropa Komissiyası Başçısı Ursula von der Leyen bunları söylədi:

Aleksey Navalnının dünən Rusiyaya qayıtdıqdan sonra Rusiya səlahiyyətliləri tərəfindən tutulmasını qınayıram. Rusiya hakimiyyəti dərhal sərbəst buraxmalı və təhlükəsizliyini təmin etməlidir. Siyasi rəqiblərin tutulması Rusiyanın beynəlxalq öhdəliklərinə ziddir.

Navalnının barəsində həbs qətimkan tədbirinin müəyyənləşdirilməsinə dair məhkəmə prosesi yanvarın 18-də, Ximki şəhər dairəsindəki 2-ci polis bölməsində baş tutdu, müstəqil jurnalistlərin açıq iclasa buraxılmadı. Nəticədə, Ximki şəhər məhkəməsinin qərarı ilə Navalnı 30 gün həbs edildi. Təxminən 200 nəfər Navalnıyı dəstəkləmək üçün polis idarəsinin yaxınlığında toplandı.

Moskva meriyası, Libertarian Partiyasının 30 yanvar 2021-ci ildə həbs olunan Aleksey Navalnıyı dəstəkləmək üçün bir mitinq keçirməsi üçün müraciətini rədd etdi (bax: Strateji-31).

Bret Stevens, 2013 Pulitzer Mükafatı laureatı, New York Times-da "Hər şeydən Önəmli olanlar: Biden İdarəetməsinin Xarici Siyasət Doktrini" adlı bir nəşrdə, ABŞ səlahiyyətlilərini Alexei Navalnıyı bir dissident olaraq tanımağa və Alexander Solzhenitsyn ilə bir sıraya qoymağa çağırdı. , Andrey Saxarov və Natan Sharansky.

2 fevralda iclası Moskva Şəhər Məhkəməsinin binasında keçirilmiş Simonovski Rayon Məhkəməsi, Navalnının Yves Rocher işi üzrə şərti cəzasını həqiqi cəza ilə əvəz etdi. Daha əvvəl ev həbsində olan müddət nəzərə alınaraq, Navalnı 2 il 8 ayını ümumi rejimli koloniyada keçirəcək.

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 Alexej Nawalny // Munzinger Personen (alm.).
  2. 1 2 Alexei Navalny: Russia's vociferous Putin critic.
  3. https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2018/05/19/770041-partiya-navalnogo.
  4. 1 2 https://aif.ru/dontknows/1225952.
  5. https://worldfellows.yale.edu/person/alexey-navalny/.
  6. Putin firma la ley que le permitirá ser presidente de Rusia hasta 2036.
  7. VIAF: 254613339.
  8. 1 2 apa.az. "Aleksey Navalnı komadadır, vəziyyəti ağırdır" (az.). 20 Avqust 2020. İstifadə tarixi: 21 avqust 2020.
  9. 1 2 3 novator.az. "Aleksey Navalnı ağır vəziyyətdədir" (az.). 20 avqust 2020. İstifadə tarixi: 21 avqust 2020.
  10. virtualaz.org. "Navalnı bu gün Almaniyaya aparılacaq" (az.). 22 avqust. İstifadə tarixi: 22 avqust.
  11. “Charite” klinikası: Navalnını zəhərləyiblər
  12. Müxalifət liderini kimyəvi silahla zəhərləyiblər?

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]