Przemków (gromada 1954) – Wikipedia, wolna encyklopedia

Przemków
gromada
1954
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

zielonogórskie

Powiat

szprotawski

Data powstania

5 października 1954

Data likwidacji

13 listopada 1954

Siedziba

Przemków

Szczegółowy podział administracyjny (1954)
Liczba sołectw

1

Liczba reprezentantów
Liczba członków GRN (1954)

24[1]

brak współrzędnych

Przemków – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.

Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954[2] do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973[3], tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972[4][5].

Gromadę Przemków z siedzibą GRN w Przemkowie (wówczas wsi, nie wchodzącej w jej skład) utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski[4] – w powiecie szprotawskim w woj. zielonogórskim na mocy uchwały nr V/26/54 WRN w Zielonej Górze z dnia 5 października 1954. W skład jednostki wszedł obszar dotychczasowej gromady[6] Przemków ze zniesionej gminy Przemków w tymże powiecie[7].

13 listopada 1954, po pięciu tygodniach, gromadę Przemków zniesiono w związku z nadaniem jej statusu osiedla[8], dla którego ustalono 24 członków osiedlowej[9] rady narodowej[10].

1 stycznia 1959 osiedle Przemków otrzymało status miasta[11].

1 stycznia 1973 w powiecie szprotawskim reaktywowano gminę Przemków[12] (obecnie gmina Przemków należy do powiatu polkowickiego w woj. dolnośląskim).

Uwaga: W terminie od 5 października do 13 listopada 1954 (przez pięć tygodni) istniały formalnie dwie jednostki o nazwie gromada Przemków (drugą była gromada składająca się z sołectw Piotrowice, Szklarki, Krępa i Łężce). Zazwyczaj, w przypadku istnienia dwóch gromad o tej samej nazwie w jednym powiecie (kiedy jedna miejscowość była siedzibą dwóch gromad lecz wchodziła w skład tylko jednej z nich) stosowano wyróżniki w postaci znaków rzymskich. W tym przypadku do tego nie doszło, zapewne z powodu bardzo krótkiego terminu do awansu Przemkowa (stanowiącego gromadę pierwszą) do statusu osiedla i równoczesnej likwidacji tej gromady (wprowadzenie wyróżników pozostawiłoby drugą gromadę z wyróżnikiem w oficjalnej nazwie mimo braku takiej potrzeby po 13 listopada 1954). Przez to wyróżniki nie zostały w tym przypadku oficjalnie wprowadzone.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Już w kompetencji planowanego osiedla
  2. Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191
  3. Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312
  4. a b Podział administracyjny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Warszawa: Urząd Rady Ministrów – Biuro do spraw Prezydiów Rad Narodowych, 1956.
  5. Mała Encyklopedia Powszechna PWN. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1959.
  6. Gromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin.
  7. Uchwała Nr V/26/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu szprotawskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 4 grudnia 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 5 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 4 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 55)
  8. Dz.U. z 1954 r. nr 49, poz. 253
  9. Nieprawidłowo spisano Przemków z miastami w kompetencji miejskich rad narodowych (zmiast osiedlowych)
  10. Uchwała Nr XLIV/341/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 6 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków miejskich rad narodowych miast nie stanowiących powiatów (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 7 października 1954 r., Nr. 8, Poz. 31)
  11. Dz.U. z 1958 r. nr 73, poz. 364
  12. Uchwała Nr XIX/71/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 5 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie zielonogórskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 6 grudnia 1972 r., Nr 10, Poz. 98)